1. Genel Bilgilendirme 02 Nisan 2026 tarihinde yayımlanan değişiklik ile Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’te önemli düzenlemeler yapılmıştır. Yapılan değişiklikler, çalışan eğitimlerinin planlanması, uygulanması ve kayıt altına alınması süreçlerinde önemli değişiklikler getirmiştir. Yeni düzenleme ile eğitim sistemi daha yapılandırılmış, işyeri risklerine ve çalışan görevlerine daha fazla odaklanan bir yapıya dönüştürülmüştür. 2. Tanımlarda Yapılan Önemli Vurgular Yönetmelikte yer alan bazı tanımların uygulama açısından önemi artırılmıştır: Ders saati: En az 45 dakika eğitim ve 15 dakika ara olarak tanımlanmıştır. İşe başlama eğitimi: Çalışan işe başlamadan önce, uygulamalı ve yüz yüze verilmesi zorunlu hale getirilmiştir. Uzaktan eğitim: Elektronik ortamda gerçekleştirilen eğitimler olarak tanımlanmış olup uygulama şartları detaylandırılmıştır. Ayrıca eğitim sürelerinin çalışma süresinden sayılacağı ve aşılması durumunda fazla çalışma olarak değerlendirileceği açıkça belirtilmiştir. 3. İşe Başlama Eğitimi İşe başlama eğitimi ile ilgili düzenlemeler netleştirilmiştir: - Tüm çalışanlar işe başlamadan önce eğitim almalıdır.
- Eğitim uygulamalı ve yüz yüze yapılmalıdır.
- Eğitim süresi en az 2 saat olmalıdır.
- Bu süre temel eğitim süresine dahil değildir.
- Eğitim kayıt altına alınmalı ve özlük dosyasında saklanmalıdır.
Bu düzenleme ile işe başlamadan sahaya çıkışın kontrol altına alınması hedeflenmiştir. 4. Temel Eğitimlerde Süre ve Planlama Yaklaşımı Temel eğitimler ile ilgili önemli değişiklikler: - Eğitimler işe başladıktan sonra en geç 3 ay içinde tamamlanmalıdır.
- Eğitim içeriği işyerine, sektöre ve çalışan görevine göre uyarlanmalıdır.
- Eğitim süreleri asgari olarak:
- Az tehlikeli: 8 ders saati
- Tehlikeli: 12 ders saati
- Çok tehlikeli: 16 ders saati
Ancak işyerine özgü ilave konular olması halinde eğitim süresi artırılabilir. 5. Dördüncü Konu Başlığı - İşe Özgü Eğitimler Yönetmeliğin en kritik değişikliklerinden biri bu başlıkta yapılmıştır. Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için: Eğitim içeriği:
- Risk değerlendirmesi dokümanı
- Acil durum planı
- Patlamadan korunma dokümanı (varsa)
- İş sağlığı ve güvenliği kapsamında hazırlanan diğer dokümanlar
- İşyerine özgü riskler
dikkate alınarak doğrudan işyerine ve yapılan işe özgü hazırlanmalıdır. Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için: Eğitim içeriği;
- Yüksekte çalışma
- Yüksekten düşme
- Kapalı alanlarda çalışma
- Yangın
- Özel risk taşıyan ekipmanlar
gibi faaliyetlere bağlı genel tehlike ve riskleri kapsayacak şekilde hazırlanır. Bu durumda işverenin, işyerine özgü riskler ve alınması gereken önlemler hakkında çalışanları ayrıca bilgilendirme yükümlülüğü devam etmektedir. Bu konu başlığı için ayrılan süre:
- Az tehlikeli: en az 2 saat
- Tehlikeli: en az 3 saat
- Çok tehlikeli: en az 4 saat
- Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde bu eğitimler yüz yüze yapılmak zorundadır.
Bu düzenleme ile standart eğitim yaklaşımı yerine işe özgü eğitim modeli getirilmiştir. 6. Uzaktan Eğitim Uygulamalarına İlişkin Esaslar Uzaktan eğitim yapılabilmekle birlikte sistem için bazı şartlar getirilmiştir: - Sistem izlenebilir ve yönetilebilir olmalıdır
- Katılım aktif olarak takip edilmelidir
- Eğitim sırasında dikkat dağıtıcı unsurlar engellenmelidir
- Katılımcı etkileşimi sağlanmalıdır
Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde bazı eğitimlerin yüz yüze yapılması zorunludur. 7. Tekrar Eğitimleri - Tüm işyerleri için tekrar eğitimleri asgari 8 ders saati olarak belirlenmiştir.
- Ancak işe özgü eğitimlerin süreleri tehlike sınıfına göre ayrıca uygulanmalıdır.
8. Ölçme ve Değerlendirme - Eğitim sonunda sınav yapılması zorunludur.
- Başarı kriteri: en az 60 puan
- Başarısız olan çalışan:
- En fazla 2 kez sınava girebilir
- Yine başarısız olursa eğitimi tekrar almalıdır.
9. Özel Gruplar ve Görevli Çalışanlar Yeni düzenleme ile: - Genç, yaşlı, engelli, gebe çalışanlar için özel eğitim planlanmalıdır
- Destek elemanları ve çalışan temsilcilerine görevlerine uygun eğitim verilmelidir
10. İş Değişikliği Durumu - Çalışan aynı işi yaparak işyeri değiştirirse:
- Tüm temel eğitim tekrar edilmez.
- Sadece işe özgü (4. konu) eğitim verilir.
- Ancak işe başlama eğitimi tekrar verilmelidir.
11. Uygulama Açısından Değerlendirme Yeni yönetmelik ile: - Tüm çalışanlara aynı eğitim verilmesi yaklaşımı terk edilmiştir.
- Eğitim planlarının:
- Görev bazlı
- Risk bazlı
- İşyerine özgü
hazırlanması gerekmektedir. Bu düzenleme ile birlikte iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri, yalnızca mevzuat gerekliliği olarak yerine getirilen bir süreç olmaktan çıkarak, işyerine ve çalışan görevlerine özel olarak planlanması gereken bir yönetim aracı haline gelmiştir. Bu kapsamda işverenlerin eğitim planlarını, eğitim içeriklerini ve eğitim kayıt sistemlerini yeni yönetmeliğe uygun şekilde gözden geçirmeleri ve yapılandırmaları önem arz etmektedir. Konu ile ilgili olarak işyerlerinizde yapılması gereken planlama ve eğitim organizasyonları konusunda tarafımızdan destek verilmeye devam edilecektir. Bilgilerinize sunar, sağlıklı ve güvenli çalışmalar dileriz.
|